blog.protestanci.org - Blog multimedialny dla wierzących i poszukujących
Blog > Komentarze do wpisu

Umywanie nóg podczas Wieczerzy Pańskiej

Czy obrzęd umywania nóg jest integralną częścią Wieczerzy Pańskiej?

W Ewangelii wg Jana czytamy takich opis:

(1) Przed świętem Paschy, Jezus, wiedząc, iż nadeszła godzina jego odejścia z tego świata do Ojca, umiłowawszy swoich, którzy byli na świecie, umiłował ich aż do końca. (2) A podczas wieczerzy, gdy diabeł wzbudził w sercu Judasza, syna Szymona Iskarioty, zamysł wydania go, (3) wiedząc, iż Ojciec wszystko dał mu w ręce i że od Boga wyszedł i do Boga odchodzi, (4) wstał od wieczerzy, złożył szaty, a wziąwszy prześcieradło, przepasał się. (5) Potem nalał wody do misy i począł umywać nogi uczniów i wycierać prześcieradłem, którym był przepasany. (6) Podszedł też do Szymona Piotra, który mu rzekł: Panie, Ty miałbyś umywać moje nogi? (7) Odpowiedział Jezus i rzekł mu:, Co Ja czynię, ty nie wiesz teraz, ale się potem dowiesz. (8) Rzecze mu Piotr: Przenigdy nie będziesz umywał nóg moich! Odpowiedział mu Jezus: Jeśli cię nie umyję, nie będziesz miał działu ze mną. (9) Rzecze mu Szymon Piotr: Panie, nie tylko nogi moje, lecz i ręce, i głowę. (10) Rzecze mu Jezus: Kto jest umyty, nie ma potrzeby myć się, chyba tylko nogi, bo czysty jest cały. I wy czyści jesteście, lecz nie wszyscy. (11) Wiedział bowiem, kto go ma wydać; dlatego rzekł: Nie wszyscy jesteście czyści. (12) Gdy więc umył nogi ich i przywdział szaty swoje, i znów usiadł, rzekł do nich: Czy wiecie, co wam uczyniłem? (13) Wy nazywacie mnie Nauczycielem i Panem, i słusznie mówicie, bo jestem nim. (14) Jeśli tedy Ja, Pan i Nauczyciel, umyłem nogi wasze, i wy winniście sobie nawzajem umywać nogi. (15) Albowiem dałem wam przykład, byście i wy czynili, jak Ja wam uczyniłem. (16) Zaprawdę, zaprawdę, powiadam wam: Sługa nie jest większy nad pana swego ani poseł nie jest większy od tego, który go posłał. (17) Jeśli to wiecie, błogosławieni jesteście, gdy zgodnie z tym postępować będziecie. (Jana 13, 1-17)

W chwili, gdy Pan Jezus żył na ziemi, umywanie nóg nie było obrzędem. Była to zwyczajna czynność, którą ludzie wykonywali codziennie, tak jak dzisiaj podaje się herbatę lub kawę swoim gościom. Zwykle nogi gościom umywał gospodarz domu. Była to czynność niezwykle przydatna z uwagi na warunki panujące w ówczesnym Izraelu. Zakurzone drogi, pustynie, oraz rodzaj obuwia noszonego wtedy, sprawiały, że nogi po przejściu nawet krótkiego odcinka były brudne. Brud przeszkadzał ze względów higienicznych, ale też estetycznych, ponieważ, jak wiadomo, posiłki w starożytności spożywano w pozycji półleżącej, wspierając się na łokciu, leżąc przy niskich stołach - nie można więc było ukryć brudnych nóg pod stołem.

Po zejściu się apostołów na Wieczerzę Paschalną nikt nie kwapił się do tego, aby obmyć nogi pozostałym. Uczynił to Pan Jezus, dając przykład dla wszystkich ludzi na całym świecie, jak należy z pokorą i uniżeniem traktować innych ludzi jako ważniejszych od siebie. W chwili obecnej obmywanie nóg stało się obrzędem religijnym praktykowanym przez niektóre wspólnoty chrześcijańskie. Praktykę tę nazywamy obrzędem, ponieważ zatraciła ona swój charakter praktyczny. W dzisiejszych czasach, gdy drogi są wybetonowane, a ludzie noszą obuwie zakrywające stopy, nie ma zwyczaju polegającego na myciu stóp gościom. Także w kościołach, gdzie praktykuje się obrzęd mycia nóg, wszyscy biorący w tym obrzędzie udział, myją starannie swoje nogi w domu. A zatem mycie podczas zgromadzenia ma wyłącznie wymiar symboliczny.

Obrzęd ten jest niezwykle piękny, ma dużą wartość dydaktyczną, kształtuje właściwe postawy wśród członków zboru, a czasem ma wymiar terapeutyczny, ponieważ jest przyczynkiem do usuwania niezgody i narosłych przez lata nieporozumień. Co do wartości tego obrzędu nie ma więc wątpliwości. Pytanie brzmi jednak, czy obrzęd ten jest integralną częścią każdej pamiątki Wieczerzy Pańskiej, i czy winien być praktykowany zawsze i przez wszystkich chrześcijan na całej ziemi. Otóż tutaj zdania są podzielone.

Wydaje się jednak, że z Biblii nie wynika jednoznacznie, aby omawiany obrzęd wchodził w skład czynności niezbędnych do tego, aby uznać pamiątkę Wieczerzy Pańskiej za ważną. Dzieję się tak dlatego, że Pan Jezus ustanowił obrzęd pamiątki Wieczerzy podczas tzw. sederu – tradycyjnej uczty żydowskiej. Podczas tej uczty spożywało się obfity posiłek, wypijało przynajmniej cztery kielichy wina, itd. Żadna z tych czynności nie stanowi dla nas normy, a ustanowiona Wieczerza Pańska obejmuje jedynie to, co przekazuje swoim uczniom Apostoł Paweł w 1 Liście do Koryntian:

(23) Albowiem ja przejąłem od Pana to, co wam przekazałem, że Pan Jezus tej nocy, której był wydany, wziął chleb, (24) a podziękowawszy, złamał i rzekł: Bierzcie, jedzcie, to jest ciało moje za was wydane; to czyńcie na pamiątkę moją. (25) Podobnie i kielich po wieczerzy, mówiąc: Ten kielich to nowe przymierze we krwi mojej; to czyńcie, ilekroć pić będziecie, na pamiątkę moją. (26) Albowiem, ilekroć ten chleb jecie, a z kielicha tego pijecie, śmierć Pańską zwiastujecie, aż przyjdzie. (1 Koryntian 11, 23-26)

Paweł przejął Ewangelię na podstawie osobistego objawienia od Pana, a następnie skonsultował treść tego objawienia z pozostałymi apostołami (Galatów 2,2). Jak widać z treści listu cytowanej powyżej, nie przejął ani od Pana, ani od apostołów umywania nóg podczas Wieczerzy na Jego pamiątkę.

Poza tym, żadna z Ewangelii, poza Ewangelią według Jana, nie zawiera przekazu o umywaniu nóg. Należy domniemywać, że gdyby obrzęd ten był integralną częścią każdej Wieczerzy Pańskiej na równi ze spożywaniem chleba i wina, nie zostałby on pominięty. Jeśli bowiem pominięcie obrzędu umywania nóg było równoznaczne z nieważnością pamiątki Wieczerzy, to pomijanie opisu tegoż obrzędu byłoby dla nas niewytłumaczalne.

Dlatego też większość komentatorów biblijnych nie uważa obrzędu umywania nóg za integralną część każdej pamiątki Wieczerzy Pańskiej, aczkolwiek nie odmawia się wartości duchowej takiego obrzędu w społecznościach praktykujących obmywanie.

poniedziałek, 14 maja 2012, sunrise2000
Tagi: kościół

Komentarze
2012/05/14 14:05:13
Po zejściu się apostołów na Wieczerzę Paschalną nikt nie kwapił się do tego, aby obmyć nogi pozostałym.

Totalna nadinterpretacja. W opisie wydarzeń z wieczernika nie ma nawet najmniejszej sugestii, że tak to wyglądało.